Grabowiec - historia i nie tylko; history and more…




English Version   Mail
Spacerkiem po Grabowcu
- foto galeria
2012

2011

2010

2009

Grabowiec - foto galeria

Gmina Grabowiec - foto galeria
2011

2010

2009

Bronisławka

Dańczypol

"Góra Zamkowa"

Grabowiec-Góra

Rogów

Siedlisko

Skomorochy

Tuczępy

Grabowiec - historia i nie tylko
     Jest to miejsce, w którym są i będą gromadzone informacje o Grabowcu. Portal informacyjno-historyczny jest tworzony na bieżąco.
     Każdy może tworzyć jego zasoby poprzez przesyłanie informacji i ciekawostek, a także przekazywać zdjęcia do umieszczenia na stronie (zdjęcia po zeskanowaniu są oddawane właścicielowi). Można także przesyłać informacje o osobach znajdujących się na publikowanych zdjęciach, oraz o czasie lub miejscu wykonania danego zdjęcia.
     Po co to wszystko? Kolejne pokolenie będzie mogło dowiedzieć się o dawnych mieszkańcach naszej miejscowości. Warto utrwalić takie fakty dla następnych pokoleń.

03.05.2012 - Rynek w Grabowcu

Aktualności-co nowego na portalu?
20.05.2012
    W dziale "Świat, przestrzeń, ..." dodano foto galerię: "Cmentarz w Surhowie".
16.05.2012
    W "Grabowieckim Słowniku Biograficznym" dodano notki: Aleksy Augustyniak, Maria Batowska, Franciszek Salezy Batowski, Andrzej Baj, Bazyli Szopen.
15.05.2012
    Na stronie www.parafiakomarow.pl (link po prawej stronie) zobacz foto galerie z "Inauguracji Nabożeństw Fatimskich".
    W dziale "Świat, przestrzeń, ..." dodano foto galerie: "Cmentarz w Nieledwi", "Cmentarz w Skierbieszowie".
14.05.2012
    W dziale "Świat, przestrzeń, ..." dodano foto galerię: "Cmentarz w Jarosławcu".
13.05.2012
    "Historia Grabowca, zdjęcia z lat 1900-2012" dodano plik "Zdjęcia z XXI wieku, rok 2012, parafia w Grabowcu".
12.05.2012
    W dziale "Świat, przestrzeń, ..." dodano foto galerie: "Kościół w Trzeszczanach", "Kościół w Uchaniach".
11.05.2012
    W dziale "Parafia w Grabowcu" zobacz monografię parafii T.2 (ks. Franciszek Anyszkiewicz, ks. Wojciech Zwolak).
    W dziale "Świat, przestrzeń, ..." wzbogacono foto galerie: "Cmentarz w Trzeszczanach", "Cmentarz w Uchaniach".
09.05.2012
    W "Grabowieckim Słowniku Biograficznym" dodano notkę: Jakub Kolendowski a wzbogacono: Adam Tuszowski.
    W dziale "Parafia w Gdeszynie" zobacz nowe foto galerie zdjęć (wykonane przez Annę Litwin).
07.05.2012
    W dziale "Świat, przestrzeń, ..." dodano foto galerię "Cmentarz w Trzeszczanach".
06.05.2012
    W dziale "Świat, przestrzeń, ..." dodano foto galerię "Kościół i klasztor, Borki Wielkie" (województwo opolskie).
05.05.2012
    W dziale "Świat, przestrzeń, ..." wzbogacono foto galerię "Cmentarz w Gorzowie Śląskim".
04.05.2012
    Dodano foto galerię: "Siedlisko, 2012".
03.05.2012
    Wzbogacono foto galerię: "Grabowiec, 2012, cz. 1".
27.04.2012
    W "Grabowieckim Słowniku Biograficznym" dodano notki: Emilian Weychert, Leon Maciejowski.
26.04.2012
    Zobacz foto galerię "Grabowiec, 2012, cz. 2".
23.04.2012
    W dziale "Świat, przestrzeń, ..." zobacz foto galerię "Cmentarz w Świdnikach".
22.04.2012
    W "Grabowieckim Słowniku Biograficznym" dodano notki: Lucyna Rudnicka a wzbogacono notki: Franciszek Białkowski, Kazimierz Rudnicki, Jan Węgleński, Franciszek Węgleński.
    Wzbogacono opracowanie "Grabowiec na przestrzeni dziejów",zobacz m.in rok 1928.
    Wzbogacono opracowanie "Gmina żydowska w Grabowcu".
21.04.2012
    Dodano foto galerię "Cmentarz w Tuczępach, cz. 1".
18.04.2012
    W dziale "Parafia w Grabowcu" zobacz foto galerię w uroczystościach.
15.04.2012
    W "Grabowieckim Słowniku Biograficznym" wzbogacono notkę Witolda Grotthusa.
    W dziale "Parafia w Grabowcu" zobacz monografię parafii T. 1 (1861, 1862) i 2 (ks. Troszczyński, ks. Ginalski).
    Wzbogacono opracowanie "Grabowiec na przestrzeni dziejów".
    Wzbogacono opracowanie "Historia parafii prawosławnych w gminie Grabowiec" (1905 rok).
12.04.2012
    W "Grabowieckim Słowniku Biograficznym" wzbogacono notkę Stanisława Antoniego Batowskiego.
11.04.2012
    Wzbogacono opracowanie "Rzemiosło, handel, usługi", zobacz m.in. dział młyny (młyn gazowy).
    Wzbogacono foto galerię "Rogów, 2012".
    Wzbogacono foto galerię "Jest droga Grabowiec-Świdniki".
09.04.2012
    Wzbogacono foto galerię "Jest droga Grabowiec-Świdniki".
    W "Grabowieckim Słowniku Biograficznym" dodano: notkę Franciszka Białkowskiego, wykaz włościan wsi Osiczna z XIX wieku oraz wzbogacono notkę Piotra Kamińskiego.
03.04.2012
    W dziale "Parafia w Grabowcu" zobacz monografię parafii cz. 2.
01.04.2012
    W "Grabowieckim Słowniku Biograficznym" dodano wykazy osób przesiedlonych do ZSRR w 1945 roku.

Widok na Bronisławkę, autor Adam Skóra; 29.05.2011

Cmentarz w Tuczępach (greckokatolicki, prawosławny, rzymskokatolicki)

Cmentarze w Bereściu

Jest/są

Uwaga
     Prośba do kopiujących zawartość stron (zdjęć, publikacji, itd.) w celu umieszczania tej zawartości na innych stronach internetowych lub w publikacjach o poszanowanie zasady: "Podawania autorów materiałów (zdjęć, publikacji, itd.) oraz adresu źródła (nazwy strony) skąd ten materiał został podany z datą pobrania".

Słowa, słowa, ...

Kalendarz

Działy
Parafia w Grabowcu
   Foldery, artykuły
   Pomniki
Portal Świat, przestrzeń, ...
Szwecja oczami Lucyny Zawalskiej
i dodatki
   Grabowczanie w świecie
   Bez komentarza, no comment

Prywatna strona

Zobacz - również
Parafia w Komarowie, www.parafiakomarow.pl
Parafia w Gdeszynie

Pieczęć z 1564 roku
Wyk. Renata Kulik)

Linki; Links

Pieczęć wójta gminy Grabowiec z 1880 roku

Podziękowania; Thanks

Pogoda w Grabowcu; Weather in Grabowiec


Zaćmienie Słońca - foto galeria
04.01.2011

Skomorochy Duże, 12.02.2012


Co nowego w historii Grabowca?
    11 listopada 1905 roku odbyła się w Grabowcu manifestacja narodowa, w której uczestniczyło około 1500 chłopów, obszarników i księży.

    26 lutego 1931 roku Lubelski Urząd Wojewódzki zarejestrował stowarzyszenie Kółko Rolnicze „W oświeconej gromadzie siła” w Ornatowicach (gm. Grabowiec).

    13 grudnia 1928 roku Lubelski Urząd Wojewódzki zarejestrował stowarzyszenie w Grabowcu: Wiejskie Kółko Myśliwskie.

    W 1913 roku w miejscowościach należących m.in. do gminy Grabowiec banda Rycaja (z głównym wspólnikiem Dymitrem Dzińkowskim) dokonała wielu napadów, w szczególności 24 lutego 1913 roku napadła na właścicielkę majątku Białowody (gmina Grabowiec) Jadwigę Czachórską, 5 marca na właściciela majątku Cześniki (gmina Kotlice, pow. tomaszowski) Adama Sierakowskiego i na dom dzierżawcy folwarku (hr. Zamojskiego) Horyszów Polski Romana Grodeckiego (gdzie został zraniony Jan Joganiuk), 17 marca na właściciela majątku Świdniki (gmina Miączyn, pow. hrubieszowski) Jana Węgleńskiego (właściciel majątku zginął, wcześniej zdołał zabić herszta bandy, 1 kwietnia wspólnik został złapany i wyrokiem Sądu Wojennego w Warszawie został stracony).

    Na przełomie września i października 1936 roku policja przeprowadziła akcję pacyfikacyjną gmin: Skierbieszów, Nowa Osada, Miączyn, Grabowiec, Honiatycze, Czajki w poszukiwaniu komunistów i broni.

    4 marca 1932 roku w skład gminnego komitetu wykonawczego, gminy Grabowiec, obchodów imienin pierwszego marszałka Polski Józefa Piłsudskiego wchodzili: Piotr Nowicki (wójt gminy Grabowiec), Wacław Poznański, Alojzy Spaltenstein (kierownik miejscowej szkoły powszechnej), Tomasz Ostrowski (lekarz weterynarz), Karol Zaltz (prawdopodobnie lekarz medycyny).
Program obchodów przedstawiał się następująco:
  • 920 – zbiórka oddziałów strzeleckich i straży pożarnych,
  • 1000 – uroczyste nabożeństwo w kościele parafialnym,
  • 1100 – defilada organizacji,
  • 1120 – okolicznościowe przemówienie Wacława Poznańskiego,
  • 1700 – akademia w Sali 7-klasowej Szkoły Powszechnej w Grabowcu, śpiew chóru Związku Młodzieży Wiejskiej pod kierownictwem Alojzego Spaltensteina oraz deklamacje.

    Co najmniej w roku szkolnym 1948/49 funkcjonowała 2-letnia Średnia Szkoła Rolnicza w Świdnikach.

    W dniach 7-12 lipca 1956 roku w Grabowcu urzędował Objazdowy Urząd Miar, który obsługiwał w tym czasie następujące gromady: Grabowiec, Horyszów, Miączyn, Skomorochy, Świdniki, Szystowice, Tuczępy, Zawalów. Osoby, które stosowały lub przechowywały nielegalizowane, nielegalne i nierzetelne urządzenia miernicze podlegające legalizacji podlegały karze aresztu do 3 miesięcy lub karze grzywny do 4500 zł lub obu karom łącznie.

    20 stycznia 1945 roku przejęto na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolne (o pow. 16,5 ha) we wsi Tuczępy (gm. Grabowiec) po osobach, które wyjechały do ZSRR. W 1952 roku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie wydało orzeczenie stwierdzające przejęcie tego mienia zgodnie z prawem (wykaz osób był wywieszony na tablicy ogłoszeń w biurze PPRN w Hrubieszowie), przy czym stwierdzono, że zainteresowane osoby mają prawo odwołania się od orzeczenia.

    W 1911 roku "lud" miejscowości „Biaołowoda” (w gminie Grabowiec, pow. hrubieszowski, parafii rzymskokatolickiej w Uchaniach) opowiadał o księżnie, która skarby swe utopiła i sama za nimi się rzuciła.

    W okresie 14.01.1913-15.10.1916 w powiecie hrubieszowskim ubyło 94556 mieszkańców (62,4%). Ubyło 73602 prawosławnych (91,6%), 9991 rzymskokatolików (21,3%), 839 protestantów (96,2%), 10124 ludności żydowskiej (41,5%). Przybył jeden mieszkaniec wyznania greckokatolickiego. Pod względem językowym ubyło m.in. 82689 mieszkańców władających językiem rosyjskim i 1107 polskim, 700 niemieckim.

    W 1824 roku w skład dekanatu grabowieckiego wchodziło dziewięć parafii: Uchanie (proboszcz i dziekan – ks. Maciej Sierociński), Grabowiec (proboszcz – ks. Mateusz Bielawski), Wakijów (ks. Jan Djakowski), Horyszów Ruski (ks. Jan Groszkowski), Perespa (ks. Aleksander Lipiński), Skierbieszów (Bazyli Puszczałowski), Świdniki (ks. Szymon Szokalski), Bereść (ks. Onufry Własiewicz), Dub (ks. Klemens Szokalski).

    25 lutego 1948 roku Sejm, na wniosek czterech organizacji młodzieżowych, powołał Powszechną Organizację „Służba Polsce”, która włączyła się w odbudowę kraju. Każdy młody człowiek (w wieku 16-21 lat) był zmuszony pracować bezpłatnie w tej organizacji kilka miesięcy. Praca w organizacji tzw. junaków była bardzo trudna i często niebezpieczna dla zdrowia i życia. W związku z tym było wielu dezerterów z tzw. hufców m.in. młodzieży pochodzącej z Henrykówki.

    Dyrektywa nr 01 Rady Wojennej Frontu Białoruskiego z 16 września 1939 roku określała zasady przejęcia ziem polskich a w szczególności ziem leżących między Wisłą a Bugiem. Po wyborach, kontrolowanych przez Armię Czerwoną, do Polskiego Zgromadzenia Ludowe-go ziemie leżące między Wisłą a Bugiem miały wejść w skład ZSRR jako Polska Związkowa Republika Radziecka (tak jak to się stało z Ukrainą i Białorusią).
    W związku ze zmianami planów przez Stalina, który zapragnął Litwy, podpisano - 28.09.1939 - w Moskwie protokół do układu Ribbentrop-Mołotow z 23.08.1939, w którym zagwarantowano Stalinowi Litwę a ziemie polskie leżące między Wisłą a Bugirm przydzielono Niemcom.

    Co najmniej w latach 1799-1806 w mieście Grabowiec nie istniała miejska szkoła (Stadtschule) ani na terenie gminy Grabowiec - wiejska szkoła (Dorfschule). W tym czasie funkcjonowały szkoły w miastach, w okręgu zamojskim, z jednym nauczycielem: Tarnogrodzie, Szczebrzeszynie, Tomaszowie, Horodle, Hrubieszowie i Perespie oraz szkoła z czterema nauczycielami w Zamościu a także szkoła dla dziewcząt w Zamościu (z jednym nauczycielem; Mädchenschule bei den Soeurs de la Charité). Na terenie okręgu zamojskiego nie funkcjonowała ani jedna szkoła wiejska.
    Dzieci starsze mogły uczęszczać do Gimnazjum w Zamościu (a także m.in. do gimnazjum we Lwowie, w Rzeszowie, Tarnowie, Przemyślu).

    "Vier-Grenadier-Grab“ aus Grabowiec" - ?

    Szwagier dziedzica Dańczypola Ignacego Holtzera - Antoni Pazdański, aptekarz w Hrubieszowie, uczył bezpłatnie chemii praktycznej w Szkole Wydziałowej w Hrubieszowie co najmniej w latach 1823-1827.

    21 maja 1942 roku w Grabowcu zostało rozstrzelanych 33 Żydów przez niemiecką żandarmerię, zwłoki zakopano na łące.

    Z województwa bełskiego było czterech posłów na Sejm Nadzwyczajny w Warszawie w 1750 roku, przy czym trzech było z Grabowca!

    W 1888 roku majątek Dańczypol sprzedawał na jarmarku w Warszawie owczą wełnę (o wadze 66 pudów 1 funt)

    W 1646 roku Sejm Zwyczajny Koronny w Warszawie (25.10.-07.12.1646) w konstytucji „Deklaracja o podatku” aprobował laudum uchwalony przez sejmik bełski. Laudum dotyczyło podatku podymnego, który został ustalony dla powiatu grabowieckiego i powiatu horodelskiego w województwie bełskim na armatę dla zamku grabowieckiego. Na zamku tym były przechowywane księgi obu powiatów jak i grodzkie grabowieckie. Do czasu dostarczenia nowego laudum wszystkim obywatelom obu powiatów, ustalono, podług konstytucji z 1629 roku, podymne w wysokości 15 groszy. Ponieważ w laudum określono zawiadywanie armatą przez starostę i wojskiego grabowieckiego to ustalono, że wojski nie może mieć profesji wymyślonej i ma rezydować na zamku. Ponadto miasto Grabowiec zwolniono od podatku przez okres czterech lat, ze względu na spustoszenia dokonane przez pożar. Natomiast miasto Horodło zostało zwolnione z podatku przez okres siedmiu lat, ze względu na pięciokrotne doszczętne spalenie w przeciągu dwóch ostatnich lat. Zwolnienie nie dotyczyło ustalonego podymnego na armatę.

    13 lipca 1923 roku o godz. 2200 na folwark w Tuczępach, Kazimierza Rudnickiego, napadło czterech rabusiów. Rabusie skradli 1200000 marek polskich, biżuterię, odzież i inne cenne przedmioty. Podczas pojawienia się dwóch posterunkowych Policji Państwowej bandyci zabili jednego z nich Jana Kowalczyka.

    23 lipca 1812 roku w Zamościu (Hrubieszów był w tym czasie zajęty przez Rosjan) obywatele powiatu hrubieszowskiego podpisali akces do Generalnej Konfederacji Królestwa Polskiego. Akces podpisali: Wincenty Grzymała – prezes rady departamentowej Departamentu Lubelskiego; Jan Terlecki, Julian Terlecki, Jan Sufczyński – sędziowie pokoju powiatu hrubieszowskiego; Felix Radziejowski – deputowany powiatu hrubieszowskiego i tomaszowskiego; Wincenty Skotnicki, Onufry Batowski, Jan Grzymała Lubański, Karol Swieżawski, Karol Zdziennicki – obywatele powiatu hrubieszowskiego; Józef Zbyczewski, Kajetan Terlecki – radcy powiatu hrubieszowskiego; Joachim Wierzbicki – „pisarz Kom. Łuszków”; Franciszek Swieżawski; Stanisław Bieliński – obywatel powiatu węgrowskiego, pisarz magazynu solnego; Skrychiczyń – były porucznik wojsk polskich; Antoni Batowski – były sędzia pokoju.

    Według stanu na 1 stycznia 1926 roku w Grabowcu mieściła się agencja urzędu poczty, gdzie znajdował się telefon międzymiastowy (nie było telegrafu). Należy zaznaczyć, że 1 stycznia 1925 roku poczta dla Grabowca była w Hrubieszowie.

    29 lipca 1819 roku na popisie uczniów Szkoły Ponadwydziałowej w Hrubieszowie, który odbył się w Kościele Księży Dominikanów Sylwester Tuszowski odebrał srebrny medal jako uczeń, klasy elementarnej niższej, celujący w obyczajach i pilności.

Więcej w poniższych opracowaniach


Historia Grabowca - monografia Grabowca; książki, opracowania (wstępne)
Służba zdrowia (jeden tom) Szkolnictwo (siedem tomów) Rzemiosło, handel, usługi (jeden tom) Ludzie (jeden tom) Wydarzenia (jeden tom) Kościół
Dzieje Grabowca

Historia Grabowca - dokumenty, ... (pdf)

Historia Grabowca - zdjęcia (pdf)


O stronie
Webmaster:  Henryk Kulik (2008-2012)
Na prośbę użytkowników portalu podaję informację o statystyce odwiedzin, zobacz: 31.03.2012